Sura ya XXV. Kuhusu kanisa

Sura ya XXV. Kuhusu kanisa | Marekebisho ya WCF - Viwango vya Westminster

VI. Hakuna kichwa kingine cha Kanisa isipokuwa Bwana Yesu Kristo; wala Papa wa Roma hawezi, kwa namna yoyote, kuwa kichwa chake; bali yeye ndiye yule mpinga-Kristo, yule mtu wa dhambi, na mwana wa maangamizi, ajiinuaye mwenyewe Kanisani kinyume na Kristo, na kinyume na kila kiitwacho Mungu.

Marekebisho ya 1903:
VI. Bwana Yesu Kristo ndiye kichwa pekee cha Kanisa, na dai la mtu yeyote kuwa yeye ni wakili wa Kristo na kichwa cha Kanisa ni kinyume na Maandiko, halina msingi katika hali halisi, na ni unyakuzi unaomvunjia heshima Bwana Yesu Kristo.

Ni nini kilichobadilika na lini. Mwaka 1903 Kanisa la Kipresbiteri la kaskazini mwa Marekani liliibadilisha aya hiyo kwa ile inayonukuliwa hapo juu, ambayo bado inaukataa Upapa lakini haiutambulishi tena kuwa ndio Mpinga-Kristo. Kanisa la kusini lilipokea maneno yanayofanana, ambayo bado yanaliita dai hilo "la kumpinga Kristo". Kanisa la Kipresbiteri la Kiorthodoksi (1936) na Kanisa la Kipresbiteri katika Amerika hayakupokea hata mojawapo ya hayo mawili: yalihifadhi aya ya 1647 na yakaishia tu kuiondolea maneno yaliyo katika herufi nzito.

Kwa nini. Kama ilivyo kwa kiapo, hatujui maelezo rasmi ya sababu za badiliko hili mahususi. Kwa maoni yetu mambo matatu yalikuwa na uzito:
1) Mazingira ya kukaribiana kati ya madhehebu, ambayo yangeishia katika uekumeni wa karne ya ishirini.
2) Wazo, lililopendwa sana tangu nusu ya kwanza ya karne ya kumi na tisa, kwamba Mpinga-Kristo ni mtu wa wakati ujao tu, mtawala wa dunia nzima atakayetokea muda mfupi kabla ya Kuja kwa Pili kwa Kristo.
3) Kudhoofika kwa mamlaka ya kidunia ya Upapa, ambao mwaka 1870 ulipoteza Dola zake.

Andiko la 1647 lilitegemea nini. Mkutano unanukuu Mathayo 23:8-10, 2 Wathesalonike 2:3,4,8,9 na Ufunuo 13:6.

Badiliko hili linaonyesha nini. Andiko la 1903 bado linalikataa dai la Papa, lakini sasa kwa maneno yasiyomkwaza yeyote. Ni sauti ya zama zinazoanza kukiona kuwa ukosefu wa upendo kile ambacho baba zake walikiona kuwa uaminifu: kuviita vitu kwa jina ambalo Maandiko yanavipa.
Pingamizi lenye uzito si lile la uekumeni, bali ni hili: kwamba kuutambulisha wadhifa mahususi wa kihistoria kuwa ndio yule mtu wa dhambi ni hitimisho la ufafanuzi wa Maandiko, si kifungu cha imani, na kwamba mtume Yohana anazungumza kuhusu "wapinga Kristo wengi" (1 Yohana 2:18). Kwa la kwanza inawezekana kujibu kwamba Ungamo halizungumzi kuhusu nafsi ya kila papa, bali kuhusu wadhifa, na kwa sababu mahususi: dai la kuwa kichwa cha Kanisa mahali pa Kristo, ambalo ndilo hasa 2 Wathesalonike inalolieleza. Andiko la 1903 lenyewe linaliita dai hilo "unyakuzi". Kwa la pili, kwamba kuwepo kwa wapinga Kristo wengi hakuzuii kuwepo kwa mmoja mkuu, na mstari huo huo unalichukulia hilo kuwa hivyo. Kuhusu jambo la kihistoria, huu ulikuwa usomaji wa Wanamatengenezo, karibu bila kuacha hata mmoja, na unabebwa na maungamo ya karne ya kumi na saba: lile la Westminster, Tamko la Savoy la Wakongregesheni na Ungamo la Kibaptisti la 1689; kabla ya hayo, Agano la Kitaifa la Uskoti tayari lilizungumza kuhusu "yule Mpinga-Kristo wa Kirumi". Inashangaza kwamba wengi wa Wainjili wa kisasa wameuacha bila kuwa wameuchunguza.
Kuachwa huko si kwa Kiamerika tu. Kanisa la Uskoti, ambalo halijawahi kubadilisha neno hata moja la Ungamo, lilijitenga mwaka 1986 na kifungu hiki na vingine vitatu vinavyoihusu Roma. Njia hiyo nyingine inashughulikiwa na makala ya mwisho ya sehemu hii.