Neno la Awali

Kati ya hati zote ambazo Mkutano wa Westminster ulizitoa, Ungamo la Imani ndilo linalojulikana zaidi na lenye upeo mkubwa zaidi. Ndiyo kazi kuu ya Mkutano, ambayo hati nyingine zinaiambatana nayo: Katekisimu zinalifundisha, Mwongozo unalitumia katika ibada na Muundo wa Utawala, katika Kanisa. Ni pia mojawapo ya maungamo makuu ya mwisho ya Kireformed na, kwa wengi, lililokamilika zaidi: mavuno yaliyokomaa ya karne moja ya Matengenezo, ambamo yamekusanywa yaliyo bora ya maungamo yaliyolitangulia.

Halikuandikwa kwa haraka. Kwa zaidi ya miaka miwili, kati ya 1644 na 1646, zaidi ya wanatheolojia mia moja walilijadili sentensi kwa sentensi, wakati mwingine kwa siku kadhaa juu ya kifungu kimoja, mpaka walipoliwasilisha kwa Bunge mwezi Desemba 1646. Mwaka 1647, kwa ombi la Bunge lenyewe, uliongezwa ushahidi wa Maandiko kwa kila tamko, na mwaka huo huo Mkutano Mkuu wa Kanisa la Uskoti ulilipokea kama ungamo la Kanisa lake.

Sura zake 33 zinapitia shauri lote la Mungu: Maandiko, Mungu na amri zake za milele, uumbaji na majaliwa, anguko, agano la Mungu na mwanadamu, Kristo Mpatanishi, matumizi ya ukombozi, sheria, ibada, Kanisa na sakramenti, mamlaka ya kiraia na mambo ya mwisho. Wala si kwa bahati kwamba linaanza na Maandiko na si na Mungu: kabla ya kusema lolote juu yake, Ungamo linaweka wazi mahali linapoyajua. Mengine yote yanasimama juu ya msingi huo: “Shauri lote la Mungu kuhusu mambo yote muhimu kwa ajili ya utukufu wake mwenyewe na kwa ajili ya imani, maisha na wokovu wa mwanadamu, limeelezwa wazi katika Maandiko, au kwa hitimisho jema na la lazima linaweza kutolewa kutoka hayo; ambayo hakuna kitu chochote kinachopaswa kuongezwa wakati wowote, ikiwa ni kwa ufunuo mpya wa Roho au kwa mapokeo ya wanadamu” (WCF 1.6).

Ushawishi wake haujapata mfano katika ulimwengu wa Kireformed. Kwa karibu karne nne limekuwa kanuni ya mafundisho ya makanisa ya Kipresbiteri ulimwenguni kote, na lilikuwa pia kielelezo ambacho Wakongregationalisti walianzia katika Tamko la Savoy (1658) na Wabaptisti katika Ungamo la London (1677 na 1689), ambao walilinakili karibu lote, wakibadilisha tu yale yaliyowatenganisha nalo. Anayesoma lolote kati ya maungamo haya, anasoma, kwa sehemu kubwa, lile la Westminster.

Ungamo halichukui nafasi ya Maandiko. Ni, kama makanisa yaliyolipokea yalivyoliita siku zote, kanuni iliyo chini ya Maandiko: Kanisa linakiri kupitia hilo kile linachoamini kwamba Maandiko yanafundisha, na Ungamo lenyewe linakubali kwamba juu yake yuko “Roho Mtakatifu anayesema katika Maandiko”, ambaye ndiye “Mwamuzi Mkuu, ambaye kwa uamuzi wake maoni yote ya dini yanapaswa kuamuliwa” (WCF 1.10). Lakini hasa kwa sababu hiyo lina thamani kubwa hivi: katika wakati ambapo Wakristo wengi hawajui kusema kwa usahihi kile wanachoamini, Ungamo linawapa maelezo ya imani yote yaliyopangwa, kamili na kuthibitishwa kwa Maandiko, yanayowawezesha kuijua, kuitetea na kuirithisha.

Hapa yametolewa maandishi asili ya 1647, kama Mkutano ulivyoyaidhinisha. Mabadiliko ambayo baadhi ya makanisa yaliyaingiza baadaye, kama marekebisho ya Amerika ya 1788, yamewekwa kando, katika sehemu ya marekebisho. Kabla ya Ungamo kimewekwa kiapo walichokiapa wajumbe wa Mkutano na orodha ya wale walioushiriki.