Waar te beginnen

Wie voor het eerst met deze documenten kennismaakt, kan zich wat verloren voelen: het zijn er veel, ze zijn oud en sommige dragen weinig vertrouwde namen. Deze regels willen wat richting geven.

Wat ze zijn

In 1643, midden in de burgeroorlog, riep het Parlement van Engeland een vergadering van theologen bijeen om de Kerk van Engeland te hervormen naar het Woord van God. Zij kwam op 1 juli van dat jaar voor het eerst bijeen in de abdij van Westminster, in Londen, en daaraan dankt zij haar naam. Het waren meer dan honderd predikanten, bij wie zich enkele leden van het Parlement voegden en, na de Plechtige Liga en Verbond van september 1643, gevolmachtigden van de Kerk van Schotland. In zes jaar werk stelden zij op wat wij nu de Westminster Standards noemen, die veel presbyteriaanse kerken sindsdien als norm voor leer, eredienst en kerkregering hebben gehanteerd.

Het zijn vijf documenten. De Westminster Geloofsbelijdenis zet in drieëndertig hoofdstukken uiteen wat de Kerk gelooft, van de Schrift tot het laatste oordeel. De Kleine Catechismus en de Grote Catechismus leren datzelfde geloof in vragen en antwoorden, de een in het kort en de ander uitvoerig. Het Directorium voor de Openbare Godsdienst regelt de eredienst van de gemeente, en het Formulier van de Presbyteriaanse Kerkregering legt uit hoe de Kerk wordt geregeerd door predikanten en ouderlingen, die samenkomen in de vergadering van elke gemeente, in het presbyterium en in de synodes.

Het menu bevat daarnaast, onder de titel Bijgevoegde Documenten, andere teksten die ermee samenhangen: wat eraan voorafging in Schotland, de verbonden die tot de Vergadering leidden, het Directorium voor de Huisgodsdienst en de voorredes van de Londense uitgave van 1658, onder meer.

Waarom ze het lezen waard zijn

Bijna vier eeuwen lang hebben deze documenten gediend om kinderen en volwassenen het geloof te leren, om predikanten te vormen en om veel kerken precies te laten weten wat zij geloofden. Dat is geen kleine verdienste: de Geloofsbelijdenis was bovendien het voorbeeld waarvan de congregationalisten uitgingen in de Savoy-verklaring en de baptisten in de Londense Geloofsbelijdenis. Hun waarde ligt echter niet in hun ouderdom, maar hierin dat ze ordelijk en helder samenvatten wat de Schrift leert, en het bij elke stap met haar bewijzen. In een tijd waarin veel christenen niet precies kunnen zeggen wat ze geloven, helpt het lezen ervan om het geloof te kennen, te verdedigen en door te geven.

Waar te beginnen

Het is niet nodig alles te lezen, en zeker niet in één keer. Het eenvoudigst is te beginnen met de Kleine Catechismus. Het zijn 107 korte vragen, en de eerste wijst al aan waar al het andere op gericht is: „Wat is het voornaamste doel van het leven van de mens? Het voornaamste doel van het leven van de mens is de verheerlijking van God en eeuwige vreugde in Hem te hebben.” Het is genoeg om een paar vragen per dag te lezen, of ernaar te luisteren.

Daarna kan men goed verdergaan met de Westminster Geloofsbelijdenis, die hetzelfde uitvoeriger zegt. Het eerste hoofdstuk, over de Heilige Schrift, is het fundament van de andere, en het loont om daarmee te beginnen. De Grote Catechismus dient vervolgens om dieper te gaan, vooral in wat hij leert over de Tien Geboden en het Onze Vader. De Directoria en het Formulier van Kerkregering kunnen wachten tot men wil weten hoe dat geloof wordt beleefd in de eredienst en in de Kerk.

Elke afdeling begint met een korte inleiding die het document in zijn tijd plaatst, en het helpt die eerst te lezen.

Niet alles heeft hetzelfde gewicht

Er is hier veel materiaal, en niet alles dient het christelijk leven op dezelfde manier. Een deel voedt het geloof. Een ander deel, ook van grote waarde, is vooral van belang om de geschiedenis te kennen.

Het eerste is natuurlijk de Bijbel zelf, die deze documenten slechts samenvatten. Daarbij horen de psalmen, die Gods Woord zijn en die het Directorium voorschrijft te zingen in de gemeente en in de huizen; de Psalter bevat ze met hun melodieën. Daarna komen de Catechismussen en de Geloofsbelijdenis, die het belangrijkste van deze site zijn. Voor het dagelijks gebruik helpen ook twee korte geschriften: de Som der Zaligmakende Kennis, die werd geschreven om eenvoudige mensen de weg van de zaligheid uit te leggen, en het Directorium voor de Huisgodsdienst.

Het Directorium voor de Openbare Godsdienst en het Formulier van Kerkregering gaan over de orde van de eredienst en de regering van de Kerk. Het is goed dat iedere christen ze kent, al gaan ze vooral hen aan die in de Kerk een of andere verantwoordelijkheid dragen.

De overige Bijgevoegde Documenten (de Schotse verbonden en de Plechtige Liga en Verbond, de Schotse Geloofsbelijdenis en het Tweede Boek der Discipline, de herziening van de Negenendertig Artikelen, de acten van goedkeuring, de voorredes van 1658) en de Herzieningen van de WCF dienen vooral om te begrijpen waar deze documenten vandaan kwamen, onder welke omstandigheden ze werden geschreven en hoe de kerken ze ontvingen. Ze hebben veel waarde, maar ze zijn niet de plek om te beginnen, en wie geen belangstelling heeft voor de geschiedenis kan ze voor later bewaren. De Plechtige Erkenning is een halve uitzondering, want haar onderzoek van de zonden van een hele natie leest men ook met winst voor de ziel.

Hoe ze te lezen

Rustig. Het zijn teksten uit de zeventiende eeuw, met grote zorg geschreven, en ze leveren meer op als men ze langzaam leest, en herleest, dan in één adem.

Met de Bijbel open. Bij bijna elke uitspraak staan de schriftplaatsen waarop ze steunt. De Vergadering voegde die toe opdat iedere lezer zelf kon nagaan dat wat er gezegd wordt in het Woord van God staat.

Zonder ze ermee te verwarren. Deze documenten stellen zich niet op één lijn met de Schrift: ze willen haar getrouw samenvatten en onderwerpen zich aan haar. Dat zegt de Geloofsbelijdenis zelf, wanneer ze verklaart dat de Opperste Rechter in elk geschil „de Heilige Geest die in de Schrift spreekt” is, en dat de synodes en concilies „kunnen dwalen en velen hebben inderdaad gedwaald”, zodat zij niet de regel voor het geloof mogen zijn, maar „een hulp”.

En, als het kan, samen met anderen. Ze werden geschreven om in de gezinnen en in de kerken onderwezen te worden, en men begrijpt ze beter als men ze met anderen leest en vraagt naar wat niet duidelijk is.

Hoe deze site te gebruiken

De documenten zijn te beluisteren in alle talen van de site behalve het Arabisch, en in bijna alle wordt de tekst gemarkeerd terwijl hij klinkt; met de knop om alles af te spelen hoort men de afdelingen na elkaar. Elk document kan in zijn geheel als PDF worden gedownload, en de zoekfunctie bovenaan vindt elk woord of elke zin in alle documenten. De site is er in veertien talen, die men wisselt met de vlag naast het menu, en bij Online Bijbel staan verschillende bijbelvertalingen om te lezen, te vergelijken en te doorzoeken.

Enkele woorden die vreemd kunnen overkomen

Ouderling (of presbyter): Ambtsdrager van de kerk, door de gemeente gekozen om haar samen met de predikant te regeren.
Presbyterium en synode: Het presbyterium is de vergadering van de predikanten en ouderlingen van verschillende gemeenten; de synode brengt die van een streek of van een hele natie samen.
Verbond: In de leer de betrekking die God met de mens aangaat, in het verbond van werken en in het verbond der genade. In de geschiedenis de plechtige eden waarmee Schotland, Engeland en Ierland zich verbonden het gereformeerde geloof te handhaven.
Prelatuur: Regering van de Kerk door bisschoppen en aartsbisschoppen met gezag over de andere predikanten. De Vergadering wees haar af.
Burgerlijke overheid: Het openbaar gezag, of het nu een koning, een parlement of een rechter is.
Dag des Heren: De zondag, die de Geloofsbelijdenis ook de Christelijke sabbat noemt: één dag uit de zeven die God heeft afgezonderd voor de eredienst en de rust.
Sacramenten: De doop en het avondmaal des Heren, de twee tekenen en zegels die door Christus zijn ingesteld.