Hakimu, kiapo na ndoa

Hakimu, kiapo na ndoa | Savoy na London yakilinganishwa na Westminster - Viwango vya Westminster

Westminster, sura ya XXIII:
III. Hakimu wa kiraia hawezi kujitwalia mwenyewe usimamizi wa Neno na sakramenti; au mamlaka ya funguo za ufalme wa mbinguni: hata hivyo ana mamlaka, na ni wajibu wake, kuhakikisha kwamba umoja na amani vinahifadhiwa katika Kanisa, kwamba ukweli wa Mungu unahifadhiwa safi na kamili; kwamba makufuru yote na uzushi vinazuiwa; upotovu wote na matumizi mabaya katika ibada na nidhamu vinazuiwa au kurekebishwa; na maagizo yote ya Mungu yanawekwa, kusimamiwa, na kuzingatiwa ipasavyo. Ili kutekeleza hili vizuri zaidi, ana mamlaka ya kuita sinodi, kuwepo ndani yake, na kuhakikisha kwamba lolote linalofanyika ndani yake ni kwa mujibu wa mapenzi ya Mungu.

Savoy, sura ya XXIV:
III. Ingawa hakimu anawajibika kuwatia moyo, kuwaendeleza na kuwalinda wanaoikiri injili na ukiri wenyewe wa injili, na kuuendesha na kuupanga utawala wa kiraia kwa kuyatumikia ipasavyo masilahi ya Kristo ulimwenguni, na kuangalia, kwa kusudi hilo, kwamba watu wenye akili na mwenendo ulioharibika wasichapishe wala kueneza kiholela makufuru na makosa ambayo kwa asili yake yenyewe yanaipindua imani na kuziangamiza bila kuepukika nafsi za wale wanaoyapokea; hata hivyo, katika tofauti zile kuhusu mafundisho ya injili au njia za ibada ya Mungu zinazoweza kuwapata watu wanaotumia dhamiri njema, wanaoidhihirisha katika mwenendo wao na wanaoushika msingi, bila kuwasumbua wengine katika njia zao au ibada yao zinazotofautiana na zao, hakuna idhini kwa hakimu, chini ya injili, kuwapunguzia uhuru wao.

London, sura ya XXIV:
(Aya hiyo haipo. Sura inatoka aya ya II kwenda ile inayofuata.)
III. Mahakimu wa kiraia wakiwa wamewekwa na Mungu kwa makusudi yaliyotajwa, tunapaswa kuwatii katika Bwana katika mambo yote halali wanayoyaamuru, si kwa sababu ya ghadhabu tu bali pia kwa sababu ya dhamiri; na tunapaswa kufanya dua na sala kwa ajili ya wafalme na wote wenye mamlaka, ili chini yao tuishi kwa utulivu na amani katika utauwa wote na ustahivu.

Hakimu. Ni misimamo mitatu, na inafaa kuitofautisha, kwa sababu mara nyingi huchanganywa. Westminster linampa hakimu wajibu wa kuihifadhi kweli na kuukandamiza uzushi. Savoy halimwondolei wajibu huo: bado linamwajibisha kuilinda injili na kuzuia kuenezwa kwa makufuru na makosa yanayoipindua imani. Linachofanya ni kuweka mpaka: miongoni mwa wale "wanaoushika msingi", hakimu hawezi kupunguza uhuru kwa sababu ya tofauti za mafundisho au za ibada. Ni uvumilivu wa wale wanaokubaliana katika mambo ya msingi, si Serikali kutoegemea upande wowote. London, kinyume chake, halisemi lolote: linaiondoa aya, na kuhusu wajibu wa hakimu kwa kanisa halibaki neno hata moja. Linahifadhi, hata hivyo, aya mbili za kwanza: kwamba Mungu amewaweka mahakimu, na kwamba ni halali kwa Mkristo kuutekeleza wadhifa huo na kupigana vita kwa sababu za haki.

Uhuru wa dhamiri. Katika sura iliyotangulia, maungamo hayo mawili yanaiondoa nzima aya ya IV ya Westminster, ile inayoishia kwa kusema kwamba wanaotangaza makosa yanayoharibu amani ya kanisa wanaweza kushughulikiwa "kwa maonyo ya Kanisa, na kwa mamlaka ya hakimu wa kiraia". Savoy linaiacha likilifuata Bunge, na linatoa sababu katika dibaji yake: ilikuwa mojawapo ya zile "kauli zenye shaka, na zisizofaa kabisa katika ungamo la imani", ambazo Nyumba za Bunge ziliona vema kuziweka kando. Wapresbiteri wa Kiamerika wangeondoa mwaka 1788 maneno ya mwisho tu ya aya hiyo.

Kiapo. Savoy linaihifadhi sura. London linaifupisha, na miongoni mwa linayoyaondoa imo sentensi ambayo Kanisa la Kipresbiteri la kaskazini mwa Marekani lingeiondoa mwaka 1903: "ni dhambi kukataa kiapo kinachohusu jambo lolote jema na haki, kikiwekwa na mamlaka halali". Kama wakati ule, wajibu unabaki katika aya iliyotangulia, ambayo London linaidumisha: kiapo halali, kikiwekwa na mamlaka halali katika mambo mazito, "kinapaswa kuchukuliwa". Linaondoa pia kwamba kiapo kinamfunga mtu "hata kwa hasara yake mwenyewe" na hata kama kimefanywa "kwa wazushi au wasioamini".

Ndoa. Savoy linaondoa sentensi ya mwisho ya aya ya IV, kuhusu ndoa na jamaa za mwenzi wa ndoa, na aya ya V na ya VI, kuhusu uzinzi na talaka. London linafanya vivyo hivyo. Hapa pia Savoy linalifuata Bunge, lililokuwa limeacha "sehemu kubwa" ya sura hiyo; na la kwanza kati ya maondoleo hayo ndilo ambalo Wapresbiteri wa Kiamerika wangelifanya mwaka 1887.

Hili linaonyesha nini. Kwamba hakuna lolote kati ya yale waliyoyafanya warekebishaji wa Kiamerika lililokuwa jipya. Kifungu cha hakimu, kile cha kiapo na kile cha ndoa vilikuwa vimekwisha kuanguka, kimoja kimoja, huko Uingereza, katika karne ile ile ya Mkutano: kwanza katika Bunge lililokuwa limeuitisha, na baadaye mikononi mwa watu wa theolojia yake ile ile.
Lakini njia hiyo ina ngazi, na maandiko yanaruhusu kuzipima. Savoy bado linataka hakimu anayeilinda injili na kuyakandamiza makufuru; linaomba uhuru tu kwa wale wanaotofautiana katika mambo ya pili, na hiyo ndiyo iliyokuwa hali yao wenyewe. London halimwombi tena hakimu chochote wala halimpi chochote: linanyamaza. Na andiko la Kiamerika la 1788 litaugeuza ukimya huo kuwa fundisho: hakimu hapaswi kulipendelea dhehebu lolote. Kutoka katika uvumilivu wa ndugu watu walipita kwenye ukimya, na kutoka katika ukimya kwenye kutoegemea upande wowote.
Kwa upande wa Savoy na London ni lazima isemwe kwamba waliandika wakiwa upande wa pili wa upanga: wao ndio waliokuwa wale wasiokubaliana ambao hakimu aliwatesa, na angewatesa zaidi tena baada ya 1660. Hilo linalieleza badiliko; haliamui kama Mkutano, ulionukuu Isaya 49:23 na 2 Mambo ya Nyakati 19:8-11, ulisoma Maandiko vizuri.