XI - Ya matumizi mabaya yaliyopo, yaliyobaki katika Kanisa, ambayo tunataka yarekebishwe

KAMA ilivyo wajibu wa Hakimu mcha Mungu kudumisha uhuru uliopo, ambao Mungu ameujalia kwa kuhubiriwa kwa Neno lake, na huduma ya kweli ya Sakramenti ndani ya Ufalme huu; vivyo hivyo ni wajibu wake kuhakikisha kwamba matumizi mabaya yote ambayo bado yamebaki katika Kanisa yanaondolewa, na kuondoshwa kabisa.

Kwa hiyo, kwanza, kuwaingiza watu kwenye vyeo vya kipapa vya benefisi, ambavyo havitumiki, wala havina kazi yoyote katika Kanisa la Kristo lililorekebishwa, kama maabati, wasimamizi wa abasia, wakuu wa nyumba za watawa wa kiume na wa kike, na vyeo vingine vya Abasia, ambazo mahali pake sasa kwa sehemu kubwa, kwa hukumu ya haki ya Mungu, pamebomolewa na kutakaswa kutoka katika ibada ya sanamu, ni matumizi mabaya ya wazi; na si kuupokea Ufalme wa Kristo kati yetu, bali ni kuukataa.

Vivyo hivyo, wale ambao zamani waliitwa mabaraza ya makanoni na jumuiya za watawa za Abasia, za makanisa makuu, na mahali pa namna hiyo, hawatumikii kitu chochote sasa, ila kukodisha kwa kudumu na kwa mikataba ya muda, ikiwa kuna chochote kilichobaki cha ardhi za Kanisa na zaka, kwa hasara na madhara yake, kama uzoefu wa kila siku unavyofundisha; na kwa hiyo wanapaswa kutanguliwa na kufutwa kabisa.

Wa asili hiyo hiyo ni Madekano, Mashemasi Wakuu, Viongozi wa waimbaji, Wasaidizi wa viongozi wa waimbaji, Watunza hazina, Makansela na wengine wenye vyeo vya namna hiyo vinavyotoka kwa Papa na Sheria ya Kanoni peke yake, ambao hawana nafasi katika Kanisa lililorekebishwa.

Makanisa pia yaliyounganishwa pamoja, na kuambatishwa kwenye benefisi zao, yanapaswa kutenganishwa na kugawanywa, na kupewa Wahudumu wenye sifa zinazofaa, kama neno la Mungu linavyodai.

Wala watumiaji hao wabaya wa urithi wa Kanisa hawapaswi kuwa na kura Bungeni, wala kuketi katika Baraza kwa jina la Kanisa na la watu wa Kanisa, kwa hasara na madhara ya uhuru wake, na ya sheria za Ufalme zilizotungwa kwa ajili ya Kanisa lililorekebishwa.

Sembuse si halali kwamba mtu yeyote miongoni mwa watu hawa awe na Makanisa matano, kumi na sita, ishirini au zaidi, yote yakihitaji utunzaji wa roho, na kufurahia urithi wake, ama kwa kukubaliwa na Mfalme, au na Kanisa, katika nuru hii ya Injili. Kwa maana ni dhihaka tu kudai marekebisho, pale ambapo mambo kama hayo yana nafasi.

Na kwa kadiri ambavyo katika utaratibu uliowekwa Leith katika mwaka wa Bwana wetu 1571 inaonekana kwamba watu kama hao wanaweza kuingizwa, wakionekana kuwa na sifa zinazofaa; ama utaratibu huo unaodaiwa ni kinyume cha utaratibu wote mzuri, au sivyo lazima ueleweke si kuhusu wale wenye sifa katika mambo ya kidunia, au za kutumika katika baraza la mfalme, bali wale wenye sifa za kufundisha neno la Mungu, wakiwa wameingizwa kihalali na Kanisa.

Kuhusu Maaskofu, ikiwa jina ἐπίσκοπος linachukuliwa ipasavyo, wao ni sawa kabisa na wahudumu, kama ilivyotangazwa hapo awali. Kwa maana si jina la ukubwa na ubwana, bali la wadhifa na kukesha.

Hata hivyo, kwa sababu katika uharibifu wa Kanisa jina hili (kama mengine) limetumiwa vibaya, na bado huenda likatumiwa vibaya, hatuwezi kukubali mtindo wa hawa Maaskofu wapya waliochaguliwa, wala wa Mabaraza ya makanoni ambayo ni Wachaguzi wao kwa nyadhifa hizo wanazochaguliwa.

Maaskofu wa kweli wanapaswa kujitoa kwa kundi mahususi, jambo ambalo wengi wao wanakataa; wala hawapaswi kunyakua ubwana juu ya ndugu zao, na juu ya urithi wa Kristo, kama watu hawa wanavyofanya.

Wachungaji, kwa kadiri walivyo wachungaji, hawana wadhifa wa kukagua makanisa mengi ulioambatishwa kwenye uchungaji, isipokuwa wamepewa.

Ni uharibifu kwamba Maaskofu wawe na mipaka mipana zaidi ya kukagua kuliko wanavyoweza kwa halali.

Hakuna mtu anayepaswa kuwa na wadhifa wa ukaguzi, ila yule aliyechaguliwa kihalali kwa ajili yake.

Mabaraza ya Wazee, yakiwa yameimarishwa vizuri, yana uwezo wa kutuma wakaguzi, mmoja au zaidi, wenye agizo la kukagua mipaka iliyo ndani ya Baraza lao la Wazee; na vilevile, baada ya kuwataka watoe hesabu, ama kuwaendeleza, au kuwaondoa tangu wakati hadi wakati; na wakaguzi hao watakuwa chini ya Mabaraza hayo ya Wazee daima.

Mamlaka ya kuhukumu makosa ya jinai katika nafsi ya mchungaji ni uharibifu.

Haipatani na neno la Mungu kwamba Maaskofu wawe Wachungaji wa Wachungaji, Wachungaji wa makundi mengi, na hata hivyo bila kundi fulani, na bila kufundisha kwa kawaida.

Haipatani na Maandiko kwamba waondolewe katika kusahihishwa na ndugu zao, na katika nidhamu ya Baraza mahususi la Wazee la Kanisa watakalotumikia; wala kwamba wanyakue Wadhifa wa kukagua Makanisa mengine, wala Kazi nyingine yoyote zaidi ya Wahudumu wengine, ila kwa kadiri watakavyokabidhiwa na Kanisa.

Kwa hiyo, tunawataka Maaskofu waliopo sasa ama wakubali utaratibu ule ambao neno la Mungu linadai ndani yao, kama Kanisa la jumla litakavyowaagiza, bila kuvuka mipaka yao, ama katika mambo ya kikanisa au ya kiraia; au sivyo waondolewe katika kila kazi katika Kanisa.

Hatukani wakati huo huo kwamba Wahudumu wanaweza na wanapaswa kuwasaidia Wakuu wao wanapotakiwa, katika mambo yote yanayopatana na Neno, iwe ni katika Baraza au Bunge, au vinginevyo; ilimradi daima wasiache majukumu yao wenyewe, wala kwa kujipendekeza kwa Wakuu, wasidhuru hali ya umma ya Kanisa.

Lakini kwa ujumla, tunasema kwamba hakuna mtu, chini ya cheo chochote kile cha Kanisa, na hasa vyeo vilivyotumiwa vibaya katika Upapa, vya Maprelati, Jumuiya za watawa, na Mabaraza ya makanoni, anayepaswa kujaribu tendo lolote kwa jina la Kanisa, ama katika Baraza, au Bungeni, au nje ya Baraza, bila kuwa na agizo la Kanisa lililorekebishwa ndani ya Ufalme huu.

Na kwa Sheria ya Bunge imewekwa kwamba Kanisa la kipapa na mamlaka yake ya kuhukumu hayapaswi kuwa na nafasi ndani yake, na kwamba hakuna Askofu wala Prelati mwingine katika nyakati zijazo atakayetumia mamlaka yoyote ya kuhukumu inayotoka kwenye mamlaka yake.

Na tena, kwamba hakuna mamlaka mengine ya kikanisa ya kuhukumu yanayopaswa kukubaliwa ndani ya Ufalme huu, ila yale yaliyo, na yatakayokuwa, katika Kanisa lililorekebishwa, na yanayotoka humo.

Hivyo tunahesabu kufanya mikutano ya Mabaraza ya makanoni kwa namna ya kipapa, iwe katika Makanisa makuu, Abasia, Vyuo, au mahali pengine pa jumuiya za watawa, kwa kunyakua jina na mamlaka ya Kanisa, ili kudhuru urithi wake, au kutumia Tendo lingine lolote kwa madhara yake, tangu mwaka wa Bwana wetu 1560, kuwa ni matumizi mabaya na uharibifu, kinyume cha uhuru wa Kanisa la kweli, na sheria za Ufalme; na kwa hiyo yanapaswa kubatilishwa, kurudishwa katika hali ya awali, na katika nyakati zijazo kukomeshwa kabisa.

Vitu vinavyotegemea mamlaka ya kipapa ya kuhukumu pia vinapaswa kufutwa; ambavyo mfano wake ni mamlaka mchanganyiko ya makomisari, kwa kadiri wanavyojiingiza katika mambo ya kikanisa, na hawana agizo la Kanisa kwa ajili ya hilo, bali walichaguliwa wakati wa mama wa Mfalme wetu, wakati mambo yalipokuwa nje ya utaratibu. Ni jambo lisilo na maana kwamba wengi wao, wasio na kazi yoyote ya Kanisa, wawe waamuzi wa wahudumu, na kuwaondoa katika nafasi zao. Kwa hiyo, ama wanapaswa kuzuiwa kujiingiza katika mambo ya kikanisa, au wanapaswa kuwekewa mipaka ni katika mambo gani wanaweza kuwa waamuzi, na wasidhuru uhuru wa Kanisa.

Wale pia ambao hapo awali walikuwa wa hali ya kikanisa katika kanisa la Papa, au ambao wameingizwa upya kwenye vyeo vya kipapa, na sasa wanavumiliwa na sheria za ufalme kumiliki theluthi mbili ya mapato yao ya kikanisa, hawapaswi kuwa na uhuru zaidi, ila kushughulikia sehemu waliyogawiwa na kupewa kwa muda wa maisha yao; na si, chini ya vyeo vilivyotumiwa vibaya walivyokuwa navyo, kuyagawa mapato ya Kanisa, na kuyakodisha kwa mikataba ya muda na ya kudumu kwa kupenda kwao, kwa hasara kubwa ya Kanisa na ya wakulima maskini wanaoishi juu ya ardhi za Kanisa, kinyume cha dhamiri njema yote na utaratibu.