XII - Vifungu kadhaa mahususi vya marekebisho tunavyoviomba

Chochote kilichosemwa juu ya nyadhifa za Kanisa, uwezo wa kila mmoja wa maofisa, uwezo wao wa pamoja pia, na mwisho juu ya urithi wa Kanisa, tunaelewa kuwa ndio marekebisho sahihi ambayo Mungu anadai mikononi mwetu, ili Kanisa lipangwe kwa mujibu wake, kama kwa utaratibu ule unaopatana zaidi na neno.

Lakini kwa sababu mambo fulani yanapaswa kuguswa kwa namna mahususi, kuhusu hali ya nchi, na kile tunachotaka hasa kirekebishwe ndani yake, tumeyakusanya katika vifungu hivi vinavyofuata.

Kwa kuwa nchi nzima imegawanywa katika majimbo, na majimbo haya tena yamegawanywa katika parokia, mashambani na mijini pia; katika kila parokia na kusanyiko la ukubwa unaofaa unapaswa kuwekwa mchungaji mmoja au zaidi ili kulilisha kundi; na hakuna mchungaji au mhudumu anayepaswa kamwe kutwikwa jukumu mahususi la makanisa au makundi zaidi ya moja tu.

Na kwa sababu itaonekana ni vigumu kupata Wachungaji au Wahudumu kwa makanisa yote ya parokia ya Ufalme, mashambani na mijini pia, tunadhani kwamba, kwa ushauri wa wale ambao Kanisa na Mfalme wanaweza kuwapa agizo, parokia za mashambani au vijiji vidogo zinaweza kuunganishwa, mbili au tatu au zaidi, mahali pengine pamoja; na makanisa makuu zaidi na yanayofaa zaidi yabaki, na yatengenezwe vya kutosha, na Wahudumu wenye sifa zinazofaa wawekwe humo; na Makanisa mengine, yasiyoonekana kuwa ya lazima, yanaweza kuachwa yachakae, huku viwanja vyao vya kanisa vikihifadhiwa daima kama mahali pa kuzikia; na mahali pengine, ambapo haja inadai, Parokia ambamo Kusanyiko ni kubwa mno kwa kanisa moja inaweza kugawanywa katika mbili au zaidi.

Walimu wanapaswa kuwekwa katika Vyuo Vikuu, Vyuo, na mahali pengine panapohitajika, na kupatiwa mahitaji yao ya kutosha, ili kufunua maana ya Maandiko, na kuwa na jukumu la Shule, na kufundisha misingi ya Dini.

Kuhusu Wazee, wanapaswa kuwepo baadhi ili kuwa wakaripiaji wa mwenendo wa watu, mmoja au zaidi katika kila Kusanyiko; lakini si Mkutano wa Wazee katika kila Kanisa mahususi, bali tu katika miji, na mahali mashuhuri, ambapo watu wenye busara na uwezo kwa kusudi hilo wanaweza kupatikana; ambapo Wazee wa makanisa mahususi ya kandokando wanaweza kukutana pamoja, na kuwa na Baraza la Wazee la pamoja, na mahali pa mkutano miongoni mwao, ili kushughulikia mambo yote yanayohusu Makusanyiko ambayo wana usimamizi juu yake.

Na kama vile wanapaswa kuwepo watu waliowekwa ili kuunganisha na kugawanya Parokia, kama haja na manufaa yanavyodai: vivyo hivyo wanapaswa kuwekwa na Kanisa la jumla, kwa ridhaa ya Mfalme, watu wanaomcha Mungu, na wanaojua hali ya Nchi, walio na uwezo wa kutaja na kuainisha mahali ambapo Mabaraza mahususi ya Wazee yanapaswa kukutana, wakizingatia Dayosisi, kama zilivyogawanywa zamani, na hali ya Nchi, na majimbo ya Ufalme.

Vivyo hivyo, kuhusu Mikutano ya Jimbo na ya Sinodi, ingekuwa rahisi kuzingatia ni mingapi na katika mahali gani inapaswa kufanyika, na ni mara ngapi inapaswa kukutana; jambo hili linapaswa kuachiwa uhuru wa Kanisa la jumla, na utaratibu utakaowekwa ndani yake.

Mikutano ya Kitaifa ya Nchi hii, inayoitwa kwa kawaida Mikutano Mikuu, inapaswa daima kudumishwa katika uhuru wake yenyewe, na kuwa na mahali pake yenyewe.

Pamoja na uwezo wa Kanisa kuweka nyakati na mahali panapofaa kwa ajili yake; na watu wote, Mahakimu na walio chini pia, kuwa chini ya hukumu yake katika mashauri ya kikanisa, bila malalamiko wala rufaa yoyote kwa Mwamuzi yeyote, wa kiraia au wa kikanisa, ndani ya Ufalme.

Uhuru wa kuwachagua watu wanaoitwa kwenye kazi za kikanisa, uliodumishwa bila kukatizwa kwa muda wote ambao Kanisa halikuwa limeharibiwa na Mpinga Kristo, tunataka urudishwe na udumishwe ndani ya Ufalme huu.

Ili mtu yeyote asilazimishwe juu ya Kusanyiko lolote, ama na Mfalme, au na mtu yeyote wa chini, bila uchaguzi halali, na ridhaa ya watu ambao juu yao mtu huyo amewekwa, kama desturi ya Kanisa la Mitume na la Kwanza, na utaratibu mzuri, unavyodai.

Na kwa sababu utaratibu huu, ambao neno la Mungu unadai, hauwezi kusimama pamoja na haki za udhamini na kuteua kwenye benefisi zilizotumika katika kanisa la Papa, tunawasihi wote wanaomcha Mungu kweli, wafikirie kwa bidii kwamba majina ya haki za udhamini na ya benefisi, pamoja na matokeo yake, yametoka kwa Papa, na kwa uharibifu wa sheria ya Kanoni peke yake, kwa kadiri ambavyo kwa hizo mtu yeyote alilazimishwa au kuwekwa juu ya makanisa yenye Curam animarum.

Na kwa kuwa namna hiyo ya kutenda haina msingi katika neno la Mungu, bali ni kinyume chake, na kinyume cha uhuru huo uliotajwa wa Uchaguzi, haki hizo hazipaswi sasa kuwa na nafasi katika nuru hii ya Marekebisho. Na kwa hiyo, yeyote atakayelikumbatia neno la Mungu, na kutamani ufalme wa Mwana wake Kristo Yesu uendelezwe, atakumbatia pia, na kupokea utaratibu na mpango ule ambao neno la Mungu, na hali nyofu ya Kanisa lake, unadai; la sivyo ni bure kwamba wamelikiri.

Hata hivyo, kuhusu haki nyingine za udhamini za benefisi zisizo na curam animarum, kama wanavyosema: kama vile uchapleni, uprebendari ulioanzishwa juu ya ardhi za kidunia, kodi za kila mwaka, na vitu vya namna hiyo, zinaweza kuachiwa Wadhamini wa zamani, ili wazigawe, zinapokuwa wazi, kwa wanafunzi na wapokeaji wa ufadhili wa masomo, kama inavyotakiwa na sheria ya Bunge.

Kuhusu mapato ya Kanisa kwa ujumla, tunataka utaratibu ule ukubaliwe na udumishwe kati yetu, unaoweza kusimama pamoja na unyoofu wa neno la Mungu, na desturi ya usafi wa Kanisa la Kristo.

Yaani, kama ilivyosemwa hapo awali, mapato yote na urithi wote wa Kanisa, isipokuwa haki ndogo za udhamini zilizotajwa hapo juu, yaweze kugawanywa katika sehemu nne: moja kati yake ipewe Mchungaji kwa riziki yake, na ukarimu; nyingine kwa Wazee, Mashemasi na maofisa wengine wa Kanisa, kama makarani wa Mikutano, waongozaji wa Zaburi, mabawabu na walinzi wa kanisa, kwa kadiri ilivyo lazima; tukiunganisha nao pia Walimu, na Shule, ili kusaidia misingi ya zamani pale haja inapodai; sehemu ya tatu itolewe kwa viungo maskini miongoni mwa waaminifu, na kwa hospitali; ya nne kwa ajili ya kutengeneza Makanisa, na gharama nyingine za dharura zilizo na faida kwa Kanisa, na pia kwa jumuiya ya nchi, ikiwa haja inadai.

Kwa hiyo tunataka mali za kikanisa zikusanywe, na kugawanywa kwa uaminifu kwa wale wanaostahili, na hilo kwa huduma ya Mashemasi, ambao ukusanyaji na ugawaji wake ni wa wadhifa wao hasa; ili maskini wapewe sehemu yao, na wale wa Huduma waishi bila wasiwasi wala fadhaa; na pia kwamba hazina nyingine iliyobaki ya Kanisa ihifadhiwe, na itumike kwa matumizi yake sahihi.

Ikiwa Mashemasi hawa watachaguliwa wakiwa na sifa kama zile ambazo neno la Mungu linadai ziwe ndani yao, hakuna hofu kwamba watajiendesha vibaya katika wadhifa wao, kama alivyofanya hapo awali Mkusanyaji asiyemcha Mungu.

Hata hivyo, kwa sababu wito huu unaonekana kwa wengi kuwa wa hatari, na walazimishwe, kama walivyolazimishwa zamani, kutoa hesabu ya kila mwaka kwa Wachungaji na Baraza la Wazee; na ikiwa Kanisa na Mfalme wanaona inafaa, wadhamini walazimishwe kwa ajili ya uaminifu wao, ili mapato ya Kanisa yasipotezwe kwa njia yoyote.

Na ili utaratibu huu upate nafasi, inapaswa kuhakikishwa kwamba wote wengine wanaoshughulikia mapato ya Kanisa, Wakusanyaji wa jumla au wa pekee, iwe kwa kuteuliwa na Mfalme, au vinginevyo, waondolewe katika kuyashughulikia zaidi mapato hayo, na waache mapato ya Kanisa katika nyakati zijazo yashughulikiwe kabisa na huduma ya Mashemasi, na kugawanywa kwa matumizi yaliyotajwa hapo awali.

Na pia ili mapato ya kikanisa yaweze kutosheleza matumizi haya ambayo yanapaswa kuwekwa kwayo: tunaona ni lazima kuomba kwamba uhamisho wote wa umiliki, ukodishaji wa kudumu, au mikataba ya ukodishaji wa mapato ya Kanisa, ardhi na zaka pia, kwa hasara na kupunguza kodi za zamani, urudishwe na kubatilishwa, na urithi wa Kanisa urudishwe kwenye uhuru wake wa zamani.

Na vivyo hivyo, kwamba katika nyakati zijazo zaka zisikodishwe kwa mtu yeyote, ila kwa wakulima wa ardhi, au sivyo zisikodishwe kabisa, kama ilivyokubaliwa, na kutiwa saini na wakuu wa nchi hapo awali.